Kuyumcuya girdiğinizde en sık duyacağınız soru “Kaç ayar olsun?” sorusudur. Ayar, bir altın parçanın içinde ne kadar saf altın bulunduğunu gösterir. Doğru ayarı seçmek; takının dayanıklılığını, rengini ve ileride bozdururken alacağınız değeri doğrudan etkiler. Bu rehberde ayarları en sade haliyle anlatıyoruz.
Ayar ve Milyem Ne Demek?
Altının saflığı 24 parça üzerinden ölçülür. 24 ayar, neredeyse tamamen saf altın demektir. 22 ayar, 24 parçanın 22’sinin altın, kalanının ise gümüş ve bakır gibi sertleştirici metaller olduğunu gösterir.
Milyem ise aynı oranın binde olarak yazılmış halidir. Takıların iç yüzeyindeki küçük damgalarda genellikle bu rakamı görürsünüz: 916, 750 ya da 585 gibi.
| Ayar | Milyem | Saf altın oranı | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|---|
| 24 ayar | 995 – 999 | ~%99,5 ve üzeri | Gram altın, külçe |
| 22 ayar | 916 | ~%91,6 | Bilezik, çeyrek, yarım, tam ve Ata lira |
| 18 ayar | 750 | %75 | Pırlanta montürü, özel takılar |
| 14 ayar | 585 | ~%58,5 | Günlük takı, kolye, küpe, alyans |
| 8 ayar | 333 | ~%33,3 | Ekonomik takılar |
24 Ayar: Yatırımın Dili
24 ayar altın çok yumuşaktır; kolay çizilir ve şekil değiştirir. Bu yüzden takıdan çok gram altın ve külçe olarak, yani birikim amacıyla alınır. Fiyatı neredeyse tamamen altının piyasa değerine bağlıdır.
22 Ayar: Bilezik ve Ziynetin Klasiği
Türkiye’de düğünlerin ve birikimin vazgeçilmezi olan burma bilezik, Trabzon hasır bilezik ve ziynet altınlar (çeyrek, yarım, tam, Ata lira) 22 ayardır. Hem takılabilecek kadar sağlam hem de değeri yüksek olduğu için “takı altını” denince akla ilk gelen ayardır. Bozdururken saf altın karşılığı üzerinden hesaplanır.
18 Ayar: Pırlantanın Yuvası
18 ayar altın hem sağlam hem de rengi zengindir. Pırlanta tektaş ve beştaş yüzüklerde taşı tutan tırnakların dayanıklı olması gerektiği için sık tercih edilir. Beyaz, sarı ve rose renklerde üretilebilir.
14 Ayar: Her Gün Takmak İçin
14 ayar, günlük kullanıma en dayanıklı ayardır. Kolye, küpe, yüzük ve alyanslarda çok yaygındır. Çizilmeye karşı daha dirençlidir ve fiyat olarak daha ulaşılabilirdir. Spor yapan ya da takısını hiç çıkarmayanlar için iyi bir seçimdir.
Altının Rengi Ayardan mı Gelir?
Kısmen. Altının rengini, içine karıştırılan diğer metaller belirler:
- Sarı altın: Gümüş ve bakırın dengeli karışımı.
- Beyaz altın: Altın, beyaz metallerle karıştırılır ve genellikle rodyum kaplanır. Zamanla kaplama yenilenebilir; mağazamızda bu bakımı yapıyoruz.
- Rose altın: Bakır oranı artırılarak sıcak, pembe bir ton elde edilir.
Hangi Ayarı Seçmeliyim?
- Birikim amacındaysanız: 24 ayar gram altın ya da 22 ayar ziynet altın.
- Hem takı hem birikim istiyorsanız: 22 ayar bilezik.
- Pırlanta alıyorsanız: 14 ya da 18 ayar montür.
- Her gün takacaksanız: 14 ayar kolye, küpe ve yüzük.
Ayarı Nasıl Kontrol Ederim?
Takının iç yüzeyindeki milyem damgasına bakın ve mutlaka faturalı alışveriş yapın. Paşa Kuyumculuk’ta her ürünün ayarı ve gramı açıkça belirtilir; eski altınlarınızı da güncel piyasa değeri üzerinden şeffaf şekilde değerlendiririz. Daha fazlası için altın bozdurma hizmetimize göz atabilir ya da Çarşı Caddesi’ndeki mağazamıza uğrayabilirsiniz.
